2011 онд Японд болсон хүчтэй газар хөдлөлт, цунамигийн дараа далайн эрэг дээрх нарсан ойгоос ганцхан мод амьд үлдсэн байдаг. “Гайхамшигт ганц нарс” гэж нэрлэх болсон уг мод харамсалтай нь 2012 онд далайн усны давсанд дэвтэж, үндэс нь ялзарснаар үхсэн аж. Судлаачид мөчрөөр нь шинэ суулгац ургуулах аргыг 10 гаруй жил туршсаар үрийг нь авч чаджээ. Эдгээр үрийг Их Британийн "Мянганы үрийн сан"-д хадгалахаар болсон байна.
2011 оны дөрөвдүгээр сард судлаачид болон сайн дурын 60 орчим хүн уг нарснаас мөчир авч, генийн мэдээллийг нь хадгалж үлдэх ажлыг эхлүүлжээ. Тэд модны тайрдас мөчрүүдийг Сайтама муж дахь байгууламжид шилжүүлж, залгалтын аргаар шинэ мод ургуулах туршилт хийсэн байна. Залгалтын арга гэдэг нь тайрч авсан мөчрийг өөр нэгэн үндэслэж ургасан нарсны амьд мөчиртэй холбон ургуулах технологи аж.
Гэвч залгасан хэсэгт нарсны давирхай шүүрч, ургахад хүндрэл үүссэн байна. Судлаачид нийт 200 орчим удаа оролдсоны эцэст ердөө гурван суулгац амжилттай ургуулсан гэнэ. Эдгээр суулгацыг олон жилийн турш арчилсны үр дүнд нэг модноос нь өнгөрсөн оны аравдугаар сард нэлээд хэмжээний үр цуглуулж чаджээ. Ингэснээр анхны мод үхсэн ч түүний генетикийн мэдээллийг хадгалсан шинэ мод ургуулж, үргэлжлүүлэх боломж бүрдсэн байна.
Уг үрийг хадгалах асуудлыг 2012 онд Их Британийн Хатан хааны Ботаникийн цэцэрлэгийн харьяа "Кью байгууллага" анх санаачилж байжээ. Тухайн үед үр гарган авах боломжгүй байсан тул төлөвлөгөө түр зогссон ч 2024 оны аравдугаар сард дахин хэлэлцэж, энэ оны тавдугаар сард үр хадгалах гэрээг эцэслэн байгуулсан байна. Ингээд үрийг энэ оны эцэс гэхэд Их Британи руу илгээхээр төлөвлөжээ. Ирэх таван жилийн хугацаанд жил бүр 200 орчим үрийг тус санд хадгалуулах юм.
Их Британийн энэхүү "Мянганы үрийн сан" нь дэлхийн 40 мянга орчим зүйлийн ургамлын 2.5 тэрбум үрийг -20 хэмийн температурт хадгалдаг. Энэ нь дэлхийд мэдэгдээд буй ургамлын зүйлийн 15 орчим хувийг хамардаг ажээ.
Энэхүү төслийг эрдэмтэд 2011 оны байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлийн сургамжийг хойч үедээ өвлүүлж, байгалийн гамшигт тэсвэртэй генетикийн мэдээллийг хадгалж үлдэж буй хэрэг хэмээн онцолжээ.
Сэтгэгдэл бичих